Po wpisaniu w wyszukiwarce internetowej hasła „kreatywność” wyświetliło mi się ponad 3 miliony odpowiedzi w języku polskim, a dla porównania dla hasła „inteligencja” ponad milion.
Z czego może wynikać ta popularność kreatywności?
Na pewno kreatywność kojarzona jest z sukcesem. Pomaga się wyróżnić w pracy, biznesie, marketingu, polityce… Jak twierdzi Brian Tracy w swojej książce 100 praw sukcesu w biznesie: „Każdy postęp w historii ludzkości rozpoczyna się od idei w umyśle pojedynczego człowieka”. Zatem kreatywność jest dla nas wszystkich potrzebna do cywilizacyjnego rozwoju.
Dalej, kreatywność wiąże się z przełamywaniem schematów myślenia, niestereotypowością w podejściu do problemów oraz przekształcania aktualnych możliwości w zaskakujące efekty. Uczy elastyczności w odnajdywaniu się w świecie i nowych warunkach. A co za tym idzie, lepszego radzenia sobie w życiu.
Kreatywność kojarzyć można ze świetną zabawą, z dzieciństwem – w którym gotowaliśmy zupę z piasku, zabawami w kalambury, czy z teatrem, filmem, muzyką. Ze wszystkim, co sprawia przyjemność i poszerza horyzonty.
W ostatnich czasach kreatywność jest też modna. Bywa niestety upraszczana i przekłamywana. Sformułowania typu: zmień swoje życie, wyjdź ze strefy komfortu bądź bardziej spontaniczny i spełniaj marzenia, mogą okazać się dla wielu osób wartościowe, ale często maja niewiele wspólnego z kreatywnością – która służy jako etykietka i ma pomagać w sprzedaży książek, szkoleń, usług itp.
Aby móc skutecznie rozpoznawać, kiedy mamy do czynienia z kreatywnością należy po pierwsze wiedzieć o tym, że kreatywność nie jest talentem, darem dla wybitnych ludzi. Są pewne cechy osobowości, które zwiększają szanse na stanie się naprawdę kreatywnym i są to wg. Edwarda Nęcki, Psychologia Twórczości: otwartość, niezależność, wytrwałość.
Abraham Maslow W stronę psychologii istnienia wskazuje na:
- poczucie humoru,
- ponadprzeciętna spontaniczność i ekspresyjność,
- brak lęku przed nieznanym,
- zdolność do łączenia tego, co oddzielne, a nawet przeciwstawne,
- akceptacja własnych myśli, uczuć i impulsów,
- niezależność od wpływów otoczenia.
Wszystkie te cechy można w sobie kształcić poprzez nawiązywanie kontaktów z rozmaitymi ludźmi, poznawanie innych kultur, podróżowanie, treningi, warsztaty i metody terapeutyczne.
Po drugie aktywność i zdolność generowania wielu pomysłów i rozwiązań nie świadczy od razu o byciu twórczym. Umiejętność wyciągania odpowiedzi jak z rękawa w psychologii nazywamy ideacją. Przykład, spróbuj wymyślić jak najwięcej sposobów na to, jak pogłaskać żyrafę po głowie. Poświęć kilka minut i spisz je wszystkie. Na koniec zakreśl te pomysły, które są rzeczywiście twórcze. A teraz zapewne widzisz, że wymyślanie pomysłów na początku poszło szybko i z łatwością. Później zaczęło robić się trudniej. Te pierwsze pomysły są zwyczajnie stereotypowe, a kolejne bardzie innowacyjne. Trzeba się trochę napracować, żeby stworzyć świetny koncept.
Zapamiętaj! Postawę twórczą jak już wspominałam można rozwijać na wiele sposobów i w celu dokonania realnej zmiany warto skorzystać właśnie z różnych metod. Rozwijanie twórczych kompetencji należy również traktować jako cel długoterminowy, bo nie jest to kwestia kilku myślowych chwytów. Kreatywność związana jest procesami umysłowymi, emocjami i postawami. Ponadto pomocne może być rozeznanie obszarów, w których chcesz uzyskać twórczy efekt. Czy ma to dotyczyć samorozwoju, relacji, biznesu…
Na koniec zostawiam krótką twórczą rozgrzewkę, którą posługuje się w pracy terapeutycznej.
Opisz swój obecny stan emocjonalny za pomocą metafory. Nie używaj samych przymiotników. Dokończ zdanie:
Czuję się jak…
Czuję się jak liść unoszony przez jesienny wiatr.
Serdeczne pozdrowienia
Wioletta A Przeborowska, psycholog